PAPER ID: JPI/(Vol. 2 issue III ) /July to Sept. 2026 /15-34/3
AUTHOR: ਸੁਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ( Surjit Singh)
TITLE : ਪੰਜਾਬੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ’ਤੇ ਨਕਲੀ ਬੁੱਧੀ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ
ABSTRACT:-ਆਰਟੀਫੀਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ ਕੁਦਰਤੀ ਭਾਸ਼ਾ ਪ੍ਰੋਸੈਸਿੰਗ, ਬੋਲੀ ਪਛਾਣ, ਮਸ਼ੀਨ ਅਨੁਵਾਦ, ਡਿਜੀਟਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ, ਜਨਰੇਟਿਵ ਸਮੱਗਰੀ ਅਤੇ ਡਿਜੀਟਲ ਵਿਰਾਸਤ ਤਕਨਾਲੋਜੀਆਂ ਰਾਹੀਂ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਭਾਸ਼ਾਈ, ਸਾਹਿਤਕ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਵਾਤਾਵਰਣ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਮੁੜ ਆਕਾਰ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਮੀਖਿਆ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਏਆਈ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਸੰਭਾਲ, ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਉਤਪਾਦਨ, ਪਛਾਣ, ਅੰਤਰ-ਪੀੜ੍ਹੀ ਪ੍ਰਸਾਰਣ ਅਤੇ ਵਿਰਾਸਤ ਸਥਿਰਤਾ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਅਧਿਐਨ 2022 ਅਤੇ 2026 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਸੈਕੰਡਰੀ ਡੇਟਾ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪੀਅਰ-ਸਮੀਖਿਆ ਕੀਤੇ ਖੋਜ ਪੱਤਰ, ਸਮੀਖਿਆ ਅਧਿਐਨ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਏਆਈ ‘ਤੇ ਵਿਦਵਤਾਪੂਰਨ ਕਾਨਫਰੰਸ ਖੋਜ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਖੋਜਾਂ ਪੰਜਾਬੀ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਏਆਈ ਸਰੋਤਾਂ ਦੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਿਸਥਾਰ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਪੀਚ ਕਾਰਪੋਰਾ, ਗੁਰਮੁਖੀ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ, ਬਹੁ-ਭਾਸ਼ਾਈ ਅਨੁਵਾਦ ਡੇਟਾਸੈੱਟ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ-ਅਧਾਰਿਤ ਮਾਪਦੰਡ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ, ਭਾਸ਼ਾਈ ਘੱਟ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਤਾ, ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਪੱਖਪਾਤ, ਪ੍ਰਮਾਣਿਕਤਾ ਚਿੰਤਾਵਾਂ, ਗਲਤ ਜਾਣਕਾਰੀ, ਡੇਟਾ ਮਾਲਕੀ ਅਤੇ ਬੌਧਿਕ-ਸੰਪੱਤੀ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤਤਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਹਨ। ਸਮੀਖਿਆ ਇਹ ਸਿੱਟਾ ਕੱਢਦੀ ਹੈ ਕਿ ਏਆਈ ਮਨੁੱਖੀ-ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ, ਭਾਈਚਾਰਕ-ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਜਵਾਬਦੇਹ ਢਾਂਚੇ ਰਾਹੀਂ ਤਾਇਨਾਤ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ‘ਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਸੰਭਾਲ ਅਤੇ ਪਹੁੰਚਯੋਗਤਾ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।
KEYWORDS: ਆਰਟੀਫੀਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ; ਪੰਜਾਬੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ; ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ; ਗੁਰਮੁਖੀ; ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਵਿਰਾਸਤ; ਜਨਰੇਟਿਵ ਏ.ਆਈ.